Więźniowie skazani za przestępstwa narkotykowe na Białorusi są zmuszani do noszenia identyfikatorów i znoszenia ciężkich warunków w ramach coraz bardziej represyjnej polityki antynarkotykowej rządu.
W ciągu ostatnich dwóch lat białoruski rząd nasilił represyjne podejście do osób dopuszczających się przestępstw narkotykowych. Intensyfikacja została zainicjowana przez prezydenta kraju Aleksandra Łukaszenkę, samozwańczego autorytarnego, który rządzi krajem od 1994 roku i jest powszechnie określany jako „Ostatni dyktator Europy".
Łukaszenka szczególnie opowiada się za systemową marginalizacją osób dopuszczających się przestępstw narkotykowych. W 2014 roku, zażądał tego osoby uwięzione za przestępstwa narkotykowe były odseparowane od innych więźniów i przetrzymywane w „warunkach więzienia nie do zniesienia”. Rzeczywiście, później w tym samym roku państwo zaczęło przydzielać specjalne więzienia dla „narkomanów”, do których mieli być wysyłani, zgodnie z Karta 97, prodemokratyczny białoruski serwis informacyjny.
W kwietniu 2016, — zadeklarował minister spraw wewnętrznych Siarhiej Daroszka że osoby uwięzione za przestępstwa narkotykowe muszą stawić czoła surowszym „warunkom moralnym i bytowym” niż osoby uwięzione za jakiekolwiek inne przestępstwa.
Niepotwierdzone dowody sugerują, że celowe pogarszanie warunków w więzieniach trwa. Jeden obecny więzień powiedział Karta 97 że na oddziale jego instytucji jest tylko pięć toalet na ponad 160 osadzonych. Twierdził, że wśród wielu zniewag, z jakimi się spotykają, „narkomanom [mówi się], że nie potrzebują prysznica” oraz że „zasady i przepisy sanitarne” nie są przestrzegane.
Ojciec młodego mężczyzny odsiadującego wyrok za przestępstwa narkotykowe twierdzi, że pogarsza się jakość warunków więziennych jego syna. „[Obiekt] był zaplanowany na 500 osadzonych, a obecnie jest ich tam ponad 1,000”, on twierdził. „O ile wcześniej między łóżkami stały stoliki i komody, to teraz usunięto wszystkie te dodatkowe meble, aby wstawić tam więcej łóżek. Więźniów jest coraz więcej i prawie wszyscy mają długie [zdania]”.
W maju uchwalono ustawę realizującą postulat segregacji, który Łukaszenka wystosował w 2014 roku. Teraz nie tylko osoby rzekomo uzależnione, ale każdy skazany za przestępstwo narkotykowe – w tym używanie, sprzedaż i uprawa – muszą być przetrzymywane oddzielnie od innych więźniów. Jeśli nie zostaną umieszczeni w oddzielnych obiektach, muszą być oddzieleni od innych osadzonych w jakimkolwiek zakładzie karnym, w którym są osadzeni.
Aby dodać do tej marginalizacji, Daroshka zamierza zadbać o to, aby powód osadzania przestępców narkotykowych był jak najbardziej widoczny. – Postanowiliśmy, że w tym roku mają nosić specjalny znak rozpoznawczy – odznakę z zielonego sukna – powiedział powiedziany. „W przyszłym roku mają mieć specjalny mundur. I jeszcze musimy pomyśleć o jego kolorze”.
Wiasna, białoruskie centrum praw człowieka, twierdzi, że inicjatywy Łukaszenki przeciwko przestępcom narkotykowym są sprzeczne z ustawodawstwem krajowym i międzynarodowym prawem dotyczącym praw człowieka oraz że grozi im przekształcenie więzień w „obozy koncentracyjne”.
Yahor Pratasenia, mężczyzna więziony za „nielegalne zażywanie narkotyków”, twierdzi, że był brutalnie torturowany podczas pobytu w areszcie. On ma ślubował popełnić samobójstwo jako protest przeciwko jego leczeniu. „Po tym na pewno ukarzą wydział antynarkotykowy, który mnie torturował” – ma nadzieję – „bo każdy psycholog potwierdzi, że ani jedna osoba nie mogła popełnić samobójstwa bez powodu”.
Zamierzony samobójczy protest Pratasenii może jednak okazać się daremny – prezydent zasugerował, że celem brutalnego podejścia może być faktycznie doprowadzenie do samobójstwa.
„Stwórzmy im takie warunki”, prezydent Łukaszenka powiedziany, „aby […] szczerze mówiąc [prosili] o śmierć”.
