Reżim prohibicyjny otaczający używanie narkotyków przez dorosłych ma niszczący wpływ na jednostki, społeczności i całe regiony, pobudzając korupcję, niszcząc praworządność i powodując liczne naruszenia praw człowieka. Szkody wynikające z prohibicji zostały szeroko udokumentowane, a jednak decydenci i politycy nadal podtrzymują status quo, nawet gdy innowacje w polityce pokazują nową i postępową drogę naprzód.
Rynek nielegalnej heroiny radykalnie zmienił się w ciągu ostatnich kilku lat wraz z zastąpieniem lub fałszowaniem fentanylu”zatrucie” na rynku i wywołując kryzys związany z przedawkowaniem, który tragicznie zaobserwowano między innymi w Stanach Zjednoczonych i Kanadzie. W tym kontekście, wraz ze wzrostem liczby zgonów spowodowanych przedawkowaniem, cena gumy do żucia opium, znanej przed przekształceniem jej w heroinę, spadła o 80% od 2018 r. Ten spadek cen ma bezpośredni wpływ na społeczności zajmujące się uprawami w Meksyku, które wykorzystują uprawy maku jako uprawę uzupełniającą wraz z rolnictwem na własne potrzeby.
Jako badacze i orędownicy reform polityki antynarkotykowej skoncentrowanej na ludziach, prawach człowieka, zrównoważonym rozwoju, redukcji szkód, przyjemności i sprawiedliwości społecznej, pracowaliśmy w Meksyku nad podkreśleniem, w jaki sposób guma opium może stać się jednym z kilku produktów na bazie opiatów oferowanych w ramach legalny rynek, który jednocześnie zwalcza ubóstwo społeczności kultywujących i zapobiega przedawkowaniu narkotyków przez osoby przyjmujące narkotyki dożylnie.
Krótka historia zbiorów opium
Owoc maku lekarskiego wydzielający lateks z kawałków. Źródło: Wikimedia Commons
Używanie opium można prześledzić do czasów prehistorycznych. Według badaczy jej uprawa sięga epoki neolitu, czyli IV tysiąclecia pne. Starożytne cywilizacje spożywały opium w leczeniu różnych chorób, od bólu fizycznego po problemy ze zdrowiem psychicznym, przy czym palenie opium zyskało szczególną popularność w XVIII wiekuth Wiek.
Opium jest surową mieszanką różnych alkaloidów zawartych w soku z torebek nasiennych maku (papaver somniferum). Kiedy kapsułka jest dojrzała, wykonuje się w niej nacięcia, z których wycieka mleczny produkt (lub „lateks”). Powstały sok zbiera się i pozostawia do wyschnięcia na powietrzu, tworząc brązową i lepką masę. Do spożycia można go dalej suszyć lub gotować w wodzie przez kilka godzin, aby usunąć nierozpuszczalne substancje.
Guma opium jest produkowana głównie do produkcji heroiny na nielegalnych rynkach. Tylko Indie legalnie produkują i eksportują sok lateksowy opium pozyskiwany ręcznie, podczas gdy inne kraje uczestniczące w legalnym rynku zbierają całą roślinę mechanicznie, a następnie ekstrahują alkaloidy metodą „słomy makowej”, polegającą na rozdrabnianiu wysuszonych łodyg nasion za pomocą maszyny. Nasiona są usuwane do produktów spożywczych, a alkaloid morfiny jest ekstrahowany z pokruszonych kapsułek/strąków. Zaopatrzenie odbywa się metodą słomy makowej 90% legalnej morfiny na światowym poziomie.
Skutki palenia opium są zasadniczo takie same, jak morfiny, głównego alkaloidu zawartego w gumie, i są praktycznie identyczne z efektami wywoływanymi przez inne opiaty lub narkotyki opioidowe. Opium nadające się do palenia zaczyna działać w organizmie w okresie podobnym do wstrzykiwania heroiny. Główną krótkoterminową korzyścią jest relaks. Według badania przeprowadzonego na 618 użytkownikach opium z północno-zachodniej prowincji granicznej w Pakistanie, średnia dzienna dawka opium stosowana przez pojedynczego palacza wynosiła 4.7 grama, ale zakres ten był bardzo zróżnicowany od 1 do 24 gramów dziennie.
Niektóre możliwe działania niepożądane w krótkim okresie mogą obejmować analgezję, euforię, nudności, utratę wagi, zaparcia, choroby płuc i uzależnienie. Chociaż palenie opium nie wywołuje ostrych halucynacji, ma działanie uspokajające, przeciwbólowe, hipotensyjne i przeciwbiegunkowe, a także może wywoływać stan przypominający sen.
Badania wykazały, że iniekcyjne jest najbardziej szkodliwym sposobem podawania z wielu powodów, takich jak przenoszenie chorób przenoszonych przez krew lub możliwość wystąpienia przedawkowania. Palenie tego samego narkotyku znacznie zmniejsza związane z tym ryzyko, zwłaszcza gdy istnieje niepewność co do czystości i jakości wstrzykiwanej substancji. Ryzyko przypadkowego przedawkowania, gangreny, infekcji grzybiczych, wrzodów i przeniesienia HIV, wirusowego zapalenia wątroby typu B lub C jest znacznie zmniejszone, gdy heroina lub opium są palone, a nie wstrzykiwane dożylnie. Chociaż palenie może zwiększać pewne niższe zagrożenia, takie jak astma, opinie klientów w badaniach dotyczących tej metody stosowania były generalnie pozytywne. Oferowanie opcji palenia zamiast wstrzykiwania powinno być standardową taryfą w witrynach ograniczających szkody.
Jak zezwolić na legalne opium na mocy konwencji międzynarodowych
Międzynarodowe traktaty o kontroli narkotyków, w szczególności Jednolita konwencja o narkotykach (SCD) z 1961 r., zapewniają drogę do legalnych rynków, pod warunkiem że służą celom medycznym lub naukowym. Kraj może zdecydować się na uprawę maku lekarskiego, należycie powiadamiając Międzynarodowy Organ Kontroli Środków Odurzających (INCB) i ustanawiając agencję rządową do nadzorowania wszystkich aspektów łańcucha produkcji, w tym eksportu do krajów, które są zainteresowane wyrządzeniem szkody redukująca alternatywę dla nielegalnego rynku narkotyków iniekcyjnych. Chociaż opowiadamy się za pełną regulacją prawną wszystkich narkotyków stosowanych przez dorosłych, pilotażowy projekt uprawy maku mający na celu eksport produktów opium mógłby zostać zrealizowany szybciej w ramach medycznych, terapeutycznych lub badawczych.
Wiele krajów wdrożyło programy dotyczące heroiny medycznej (w tym Szwajcaria, Niemcy i Wielka Brytania). Jednak ta propozycja polityki obejmowałaby również różnorodność produktów i możliwości ekonomicznych dla społeczności, które kultywują, zamiast modelu farmaceutycznego, który zwykle utrzymuje takie korzyści w ramach pojedyncza firma.
Gdyby Meksyk zdecydował się na uregulowanie opium do celów leczniczych, kraj ten wysłałby powiadomienie do INCB, określając obszar i położenie geograficzne upraw oraz przybliżoną ilość opium, które będzie produkowane. Agencja rządowa musiałaby nadzorować wszystkie aspekty, w tym określanie licencjonowanych hodowców i administrowanie zbiorami. Agencja ta mogłaby również zintegrować mechanizmy równości społecznej, aby zapewnić udział społeczności najbardziej dotkniętych prohibicją. Agencja miałaby wyłączne prawa do importu, eksportu i sprzedaży hurtowej, a także utrzymywania zapasów i licencji posiadanych przez producentów alkaloidów opium i opium leczniczego, zgodnie z definicją zawartą w SCD z 1961 r.
Rząd meksykański mógłby być odpowiedzialny za testy jakości, analizy i eksport; te ramy prawne pozwoliłyby następnie innym krajom na zakup herbaty makowej, gumy opiumowej i innych produktów na bazie opium (w tym heroiny) z kraju, jako uzupełnienie redukcji szkód ratujących życie. Zezwolenie na przywóz i wywóz lub certyfikat musiałyby zostać wydane przez odpowiednie i właściwe organy zarówno w kraju przywozu, jak i wywozu.
Korzyści z rynku gum opiumowych dla społeczności kultywujących i osób używających narkotyków
Chociaż większość zysków ekonomicznych z nielegalnego rynku heroiny należy do grup politycznych i przestępczych, mak jest głównym źródłem dodatkowego dochodu dla społeczności zajmujących się uprawą. Regulowana produkcja i komercjalizacja zakładu w Meksyku, który jest trzecim co do wielkości krajem produkcyjnym na świecie, zwiększyłaby możliwości zapewnienia godziwej płacy tym rodzinom, które wykorzystują te dochody na zaspokojenie swoich podstawowych potrzeb, w tym rachunki za leczenie i szkołę dla ich dzieci.
Co najmniej 59 gmin w całym Meksyku uprawia opium, z większością w stanie Guerrero. Ciągłe konflikty między wojskiem a organizacjami przestępczymi na tych obszarach przyniosły przemoc, korupcję, brak praworządności, bezkarność, wewnętrzne przesiedlenia i liczne naruszenia praw człowieka. Prawne uregulowanie produkcji maku i gumy opium oznaczałoby, że rząd nie mógłby już zagrażać społecznościom poprzez przymusową eliminację lub kryminalizację, ale raczej zapewniłby im większą niezależność ekonomiczną.
Zezwolenie na legalną produkcję maku i gumy opiumowej oznaczałoby, że społeczności zajmujące się uprawą mogłyby prawnie chronić swoje prawo do pracy i wszystkie związane z tym korzyści. Projekt pilotażowy dotyczący regulacji prawnych gumy opiumowej, który przewiduje podejście oparte na sprawiedliwości społecznej, obejmowałby włączenie grup szczególnie wrażliwych, zwłaszcza młodzieży i kobiet, a także naprawienie szkód wyrządzonych przez prohibicję poprzez udzielanie wyłączności licencyjnych. Zapewnienie ram prawnych umożliwiających bezpieczną i godną pracę umożliwiłoby tym rodzinom dostęp do innych podstawowych usług, takich jak edukacja i opieka zdrowotna, a także ograniczyłoby przesiedlenia i konflikty spowodowane zmilitaryzowaną reakcją na zakaz tej branży.
Bezpieczne dostawy gumy opiumowej i ręcznie pozyskiwanej heroiny mogą poprawić redukcję szkód i możliwości leczenia na całym świecie, zapewniając jednocześnie możliwości ekonomiczne społecznościom uprawiającym mak. Osoby zażywające narkotyki, zwłaszcza te dożylne, mogą i muszą mieć dostęp do szerokiej gamy produktów, w tym opium, które można palić lub spożywać. Gdy ludzie będą mieli do dyspozycji całe spektrum opcji, mogą zdecydować się na ograniczenie przyjmowania iniekcji i w ten sposób zmniejszyć niepożądane skutki zdrowotne takich jak ropnie, przedawkowanie lub przenoszenie chorób. Oferowanie szerszej gamy produktów, w tym herbaty makowej i gumy opium, a także heroiny, lepiej odpowiadałoby na potrzeby i prawa osób zażywających narkotyki.
Dla społeczności, które obecnie uprawiają opium, prawna regulacja produkcji opium byłaby kołem ratunkowym stabilności ekonomicznej i szansą na wejście do formalnego przemysłu. Miałoby to pozytywne reperkusje dla ich międzypokoleniowej akumulacji bogactwa, dostępu do edukacji i usług, a także zmniejszenia kryminalizacji, nadużyć władzy przez organy ścigania i ogólnych konfliktów. Stawiając rozwój i redukcję szkód w centrum uwagi, kraje mogłyby wspólnie pracować nad osiągnięciem wskaźników związanych ze sprawiedliwością społeczną, rozwojem gospodarczym i dostępem do opieki zdrowotnej.
Nie ma lepszego momentu niż obecny, aby rozpocząć projektowanie i wdrażanie odważnej polityki.
*Zara Snapp jest magistrem polityki publicznej na Uniwersytecie Harvarda oraz dyplomem z nauk politycznych na Uniwersytecie Kolorado w Denver. Jest współzałożycielką Instytut RIA w Meksyku, doradca ds Acción Técnica Social w Kolumbii i autor książki Diccionario de Drogas, a także licznych rozdziałów i artykułów w książkach.
