Idące do przodu zmiany w nowo zaproponowanym planie akcji UE dotyczącym narkotyków

(Source: Wikimedia)

Komisja Europejska zaproponowała nowy anty-narkotykowy plan dla Unii Europejskiej, który zawiera kilka wyraźnie postępowych zmian.

Pośród nowych propozycji znajdują się: badanie relacji pomiędzy handlem narkotykami i handlem ludźmni, wprowadzenie opartych o dowody kroków redukujących szkody oraz rozważenie praw człowieka, kiedy fundowane są any-narkotykowe akcje zagranicznych reżimów.

Zaproponowany “Plan działania UE w zakresie narkotyków na lata 2017-2020” został opublikowany 15 marca, i – jeśli zostanie zaakceptowany do wdrożenia – będzie bazą drugiej połowy ośmioletniego  wielonarodowego przedsięwzięcia, “Strategii anty-narkotykowej UE na lata 2013-2020 (Strategii).

Strategia skierowana jest na osiągnięcie pięciu dominujących celów. W szerokim ujęciu to: zredukowanie popytu na narkotyki; zredukowanie podaży narkotyków; usprawnienie współpracy pomiędzy różnymi aktorami – wliczając tu UE, kraje członkowskie oraz społeczństwo cywilne; współpracę międzynarodową – zwłaszcza z krajami, które produkują narkotyki; pogłebienie badań, szczególnie nad związkiem handlu narkotymi z innymi przestępstwami.

Tekst zapoponowangego Planu na lata 2017-2020 jest w większości taki sam jak jego poprzednika – „Planu akcji UE w zakresie narkotyków na lata 2013-2016” – ale zawiera kilka kluczowych zmian lub dodatków.

Adresując zapotrzebowanie, zaproponowany plan oferuje odnowione skupienie na grupach, które UE uważa za zagrożone.

Plan zaznacza, że kraje członkowskie powinny zwiększyć wspólpracę, dzieląc się najlepszymi sposobami odnośnie “akcji prewencyjnych skierowanych ku dzieciom i młodym ludziom”.

Plan nalega, aby władze wzięły pod uwagę zagrożenie imigrantów i szukających azylu, których to setki tysięcy wkroczyło do UE od 2013, i którzy są szczególnie narażeni na dosęp do narkotyków.

Zaproponowany plan również zawiera nawołanie do odnowienia śledztwa nad relacjami pomiędzy grupami handlującymi narkotymi i grupami terrorystycznymi oraz imigrantami przynoszącymi kryminalne powiązania. Podczas gdy badania w tej dziedzinie są bez wątpienia ważne, nie ma dowodu, aby sugerować, że handel narkotymi i handel ludźmi są znacznie powiązane. Podsuwanie powiązania pomiędzy obydwoma może być użyte przez władze jako usprawiedliwienie na wprowadzenie surowych kroków przeciwko osobom związanym z handlem narkotymi.

Innym dodatkiem, który może być doceniony przez ekspertów opieki zdrowotnej, jest ziększenie użycia wyznacznika „oparty o dowody”. Podczas gdy to pojęcie  było włączone w Plan na lata 2013-2016, jest ono badziej obecne w nowo zaproponowanym planie; zostało wprowadzone do kilku zdań, które poza tym pozostały niezmienione.

Dla przykładu, nawołanie do poprawienia skuteczności kroków prewencyjnych zostało zniemnione na postulat “skuteczności opartych o dowody kroków prewencyjnych”.

Jest niejasne, czy jest to retoryczna zręczność ręki skierowanej na ugłaskanie krytyków, czy może sugestia stopniowo postępującej zmiany w postawach UE odnośnie użycia narkotyków. 

Fragment Planu na lata 2017-2020; słowa tłustym drukiem oznaczają dodatki, których nie było w Planie na lata 2013-2016

Zaproponowany plan również nawołuje na zwiększenie “dostępu do usług redukujących szkody [ włączając w to] program wymiany igieł i strzykawek (ang. NSPs), sustytucyjnej terapii opioidowej (ang. OST), [oraz] programów wydających Naloxone”.

Ani NSPs ani OST nie były wymienione w Planie na lata 2013-2016.

Poparcie na wydawanie do domu Naloxane - narkotyku ratującego życie, ponieważ może on cofnąć opioidowe przedawkowanie – jest szczególnie ważne, gdyż liczba zgonów spowodowanych narkotykami rośnie w wielu krajach UE. Europejskie Centrum Monitorowania Narkotyków i Narkomanii (EMCDDA)  zaraportowała poprzedniego roku, iż liczba zgonów rośnie w Szwecji, na Litwie i w Irlandii. W Anglii i Walii ostatnio raportowana roczna liczba zgonów spowodowanych narkotykami jest najwyższa odkąd rozpoczęto statystyki.

W bezprecedensowym kroku proponowany plan nawołuje kraje członkowskie do wdrożenia “zasady prawa i międzynarodowych praw człowieka w postępowaniach prawnych dotyczących narkotyków”. Jest to szczególnie ważne ponieważ kraje członkowskie UE, jak the UE jako całość, stały się obiektem kontrowersji za fundowanie represyjnej polityki anty-narkotykowej poza swoimi granicami.

Na przykład, UE sfinansowała anty-narkotykowy program w Iranie, który co roku poddaje egzekucji setki ludzi za narkotykowe przestępstwa.

Zaproponowany Plan UE dotyczący narkotykow na lata 2017-2020 oferuje znacząco postępujące ulepszenia dotyczące oparcia o dowody i zorientowania na prawa człowieka, w porównaniu do poprzedniego planu. Jednakże plan musi być oceniony i zatwierdzony przez Parlament Europejski oraz Komisję Europerską zanim może on zostać wdrożony.