Nowy raport pokazuje, jak miasta mogą przewodzić reformie polityki antynarkotykowej

Zrozumienie, jak miasta dbają o zdrowie, pracę i łączność mieszkańców, staje się coraz ważniejsze na całym świecie. Jest to szczególnie istotne w Europie, gdzie około 76% obywateli Mieszkają na obszarach miejskich. Ta koncentracja wpływa również na rynki narkotykowe, wzorce konsumpcji i to, co jest w obiegu. Zapewnienie miastom zasobów i wsparcia niezbędnego do tworzenia polityki antynarkotykowej dostosowanej do potrzeb i nawyków mieszkańców jest ważniejsze niż kiedykolwiek.  

A nowy raport według korelacji – Europejska Sieć Redukcji Szkód (C-EHRN) przez Europejska Inicjatywa Miejska w Sprawie Polityki Narkotykowej (ECIDP) Podkreśla wyzwania, z jakimi obecnie mierzy się 15 europejskich miast – od Aten po Zurych – w zakresie walki z narkotykami i redukcji szkód. W raporcie, konsultowanym z lokalnymi partnerami miejskimi, podkreślono, że chociaż wiele krajów zaniedbało kwestię redukcji szkód, władze miejskie nadal reagują na pojawiające się problemy związane z narkotykami, stosując pragmatyczne, innowacyjne i oparte na dowodach podejście, które zapewnia bezpieczeństwo i zdrowie mieszkańców. 

 

Wyzwania prawne, finansowe i rynku narkotykowego

Europejskie rynki narkotykowe dynamicznie się zmieniają – a miasta odczuły to jako pierwsze. Raport C-EHRN identyfikuje kilka pojawiających się trendów i wyzwań, które wpływają na lokalne potrzeby w zakresie redukcji szkód. Należą do nich: praca w warunkach ograniczeń finansowych i prawnych, fragmentacja zarządzania i współpracy, ograniczony dostęp do usług dla grup marginalizowanych, zmiany na rynkach narkotykowych oraz utrzymująca się polityczna i społeczna stygmatyzacja używania narkotyków i redukcji szkód.

W niemal każdym mieście objętym konsultacjami odnotowano chroniczne niedofinansowanie działań na rzecz redukcji szkód we wszystkich sektorach i na wszystkich poziomach. Istniejące usługi są niepewny finansowo i niezdolne do zaspokojenia rosnącego popytu. Organizacje pozarządowe i społeczeństwo obywatelskie konkurują o coraz bardziej ograniczone, krótkoterminowe finansowanie projektów, a ciągłość i długoterminowe planowanie polityk i inicjatyw zdrowotnych związanych z lekami wydają się być poza zasięgiem. 

We Włoszech, uznanie narodowe traktowanie redukcji szkód jako usługi niezbędnej nie przełożyło się na stałe finansowanie. PragaProjekty redukcji szkód w dużym stopniu zależą od krótkoterminowego i niestabilnego finansowania gmin, co sprawia, że ​​podstawowe służby nieustannie walczą o fundusze, a ostatecznie zagrażają dostępowi do opieki i jej świadczeniu. Nawet Holandia, niegdyś uważana za pioniera redukcji szkód, doświadczyła cięć w krajowych budżetach na walkę z narkotykami, a miasta miały pokryć te luki w finansowaniu. Sytuacja ta powtarza się w wielu krajach europejskich. Ograniczone finansowanie jest utrudnione przez nieregularną współpracę między gminami i regionami, zazwyczaj wynikającą z ogólnego braku konsensusu co do sposobu podejścia do kwestii związanych z narkotykami. 

Bariery prawne i administracyjne dodatkowo pogarszają sytuację. W wielu krajach i miastach pokoje do konsumpcji narkotyków (DCR) i punkty kontroli narkotyków nadal znajdują się w „szarej strefie prawnej”; nawet jeśli są wdrażane lub tolerowane, działają bez wyraźnej ochrony prawnej. W Glasgow nowe DCR (Oset) negocjowano przez prawie dekadę przed otwarciem – i nadal funkcjonuje jedynie w ramach tymczasowego porozumienia politycznego. W Grecji centralizacja administracyjna spowolniła proces decyzyjny na szczeblu samorządowym i reakcje lokalne. Tymczasem na Słowacji restrykcyjne przepisy, takie jak nowa zasada dotycząca „zagranicznych agentów”, wprowadzona w 2024 roku, ograniczyły działalność organizacji pozarządowych i zniechęciły do ​​innowacji w dziedzinie narkotyków.

 

Zmieniające się rynki leków

W całej Europie obserwuje się znaczny wzrost używania kokainy i cracku, a nowe substancje psychoaktywne (NPS), zwłaszcza syntetyczne kannabinoidy, katynony i syntetyczne opioidy, są coraz powszechniejsze w sprzedaży ulicznej, zarówno jako samodzielne produkty, jak i zanieczyszczające inne narkotyki. Miasta i kraje są generalnie nieprzygotowane na te zmiany i brakuje im siły politycznej, aby szybko dostosować swoje służby antynarkotykowe do tych zmian rynkowych. 

Od czasu pandemii COVID-19 w europejskich miastach odnotowano gwałtowny wzrost używania narkotyków przez młodych ludzi, którzy eksperymentują z NSP, narkotykami pozyskiwanymi online i nowymi drogami zażywania – w tym wstrzykiwaniem narkotyków. coraz powszechniejsze, co podnosi zarówno trudności, jak i potrzebę dostosowanych planów leczenia i reakcji zdrowotnych, których obecnie krytycznie brakuje. 

Jedną z barier, z którą redukcja szkód wciąż się zmaga i która narasta, jest stygmatyzacja. Politycy i media nadal przedstawiają problematyczne używanie narkotyków jako upadek moralny i działalność przestępczą, a nie problem zdrowia publicznego. Wraz ze zwrotem polityki europejskiej w stronę prawicy, publiczne używanie narkotyków i redukcja szkód są wykorzystywane przez polityków jako broń do walki o wzmocnienie bezpieczeństwa i środków egzekwowania prawa. Jest to szkodliwe nie tylko dla osób używających narkotyków, ale także nadal podważa zdrowie publiczne i osłabia zaufanie do instytucji i służb. 

 

Miasta nadal wprowadzają innowacje w terenie

Pomimo wyzwań, przed którymi stoją, niektóre europejskie miasta nadal realizują pragmatyczną, pełną empatii i innowacyjną politykę. Zurych i Wiedeń nadal stanowią przykład „model czterofilarowy”, coraz częściej przyjmowane w miastach europejskich, w zakresie profilaktyki, leczenia, redukcji szkód i egzekwowania prawa. Miasta te pokazują, jak można zintegrować redukcję szkód z systemami zdrowia publicznego, zachęcając do współpracy między różnymi sektorami, a jednocześnie traktując ją priorytetowo jako kluczowy filar reagowania na problemy narkotykowe, niezależnie od zmieniających się mandatów politycznych. 

Glasgow jest również liderem w Wielkiej Brytanii i Europie, stawiając na doświadczenie życiowe w centrum swojej polityki antynarkotykowej. Program WAND (Opieka nad ranami, ocena iniekcji, nalokson i badanie suchej kropli krwi) to pierwszy przykład podejścia opartego na motywacji i redukcji szkód. Program wykorzystuje bon o wartości 20 funtów, aby ponownie zaangażować osoby przyjmujące narkotyki dożylnie, budując zaufanie i zachęcając do konstruktywnych rozmów, szczególnie z osobami, które wcześniej miały negatywne doświadczenia i skojarzenia z usługami świadczonymi przez państwo. Angażując użytkowników usług w projektowanie usług, Glasgow aktywnie przeciwdziała stygmatyzacji i zapewnia, że ​​programy odpowiadają na rzeczywiste potrzeby.

Aby uzupełnić tę pracę, policja szkocka wdrożyła własne strategia redukcji szkódwraz z podejście oparte na traumie które uwzględnia wpływ traumy na jednostki. Takie podejście gwarantuje, że osoby są traktowane ze współczuciem, chronione przed dalszą krzywdą i wspierane w procesie rekonwalescencji poprzez lepszą interakcję z organami ścigania i innymi elementami systemu wymiaru sprawiedliwości.

 

Miasta nie mogą istnieć same

Raport zawiera jasny komunikat: mimo że miasta znajdują się na pierwsza linia zajmująca się miejskim używaniem narkotyków i pojawiającymi się trendamiNie są w stanie samodzielnie sprostać tym wyzwaniom. Rządy krajowe i instytucje europejskie muszą wspierać gminy i wspierać interwencje mające na celu redukcję szkód. 

Aby zagwarantować, że lokalne innowacje przełożą się na zrównoważony postęp w całym systemie, w raporcie przedstawiono zalecenia dla miast, rządów krajowych i instytucji na szczeblu UE, które mają pomóc w realizacji tego zobowiązania: 

 

Dla miast: 

• Wzmocnienie przywództwa miejskiego poprzez skoordynowane struktury zarządzane przez miasto, wdrażające model czterech filarów; 
• Systematycznie uwzględniać doświadczenia osób używających narkotyków w projektowaniu i ocenie usług; 
• Rozszerzenie dostępu i godzin otwarcia placówek o niskim progu, takich jak centra DCR, mobilne placówki pomocy i centra typu drop-in; 
• Znormalizować kontrolę obecności narkotyków w ośrodkach DCR i lokalach rozrywkowych; 
• Inwestuj w zrównoważony rozwój i wsparcie pracowników; 
• Nadanie priorytetu rozwiązaniom dotyczącym mieszkalnictwa powiązanym z redukcją szkód w celu rozwiązania problemu bezdomności i otwartej sceny narkotykowej; 
• Zapewnić zrównoważone, długoterminowe finansowanie działań na rzecz ograniczania szkód poprzez zintegrowanie go z budżetami miejskimi i krajowymi oraz ustanowić systemy ciągłego monitorowania pojawiających się trendów w zakresie narkotyków za pośrednictwem partnerstw ze społeczeństwem obywatelskim;
• Poprawić komunikację społeczną, aby przeciwdziałać stygmatyzacji i oporowi przed działaniami typu „nie na moim podwórku” (NIMBY). 

 

Dla rządów krajowych: 

• Usuwanie barier regulacyjnych utrudniających dostęp do kluczowych usług ograniczających szkody, takich jak centra kontroli narkotyków, kontrola dostępności narkotyków i dystrybucja naloksonu; 
• Przełożyć krajowe uznanie redukcji szkód na egzekwowalne lokalne zobowiązania gwarantujące równy dostęp we wszystkich regionach; 
• Zapewnienie zrównoważonego, wieloletniego finansowania poprzez zwiększenie budżetów krajowych i gminnych; 
• Zintegrowanie działań na rzecz ograniczania szkód z systemami opieki zdrowotnej i wzmocnienie leczenia uzależnień; 
• Utworzenie międzysektorowych platform konsultacyjnych łączących sektory ochrony zdrowia, wymiaru sprawiedliwości, pomocy społecznej i policji; 
• Wspieranie wsparcia strukturalnego dla grup narażonych na wykluczenie poprzez zwiększanie dostępu do mieszkań, opieki zdrowotnej, schronień i działań na rzecz ograniczania szkód dla migrantów, kobiet, młodzieży, osób LGBTQIA+ itp. 

 

Dla instytucji UE: 

• Ustanowić jasne, ogólnounijne wytyczne i minimalne standardy dotyczące ograniczania szkód, obejmujące dostęp do ośrodków DCR, kontrolę narkotyków, nalokson i leczenie substytucyjne;
• Wzmocnić szybkie reakcje na pojawiające się trendy narkotykowe poprzez udoskonalenie unijnego systemu wczesnego ostrzegania i inwestowanie w szybkie testy na miejscu w celu wykrycia nowych substancji psychoaktywnych i syntetycznych opioidów;
• Zapewnienie zrównoważonego finansowania poprzez długoterminowe finansowanie ze środków UE na rzecz ograniczania szkód, sieci miejskich, organizacji pozarządowych i społeczeństwa obywatelskiego; 
• Promowanie wymiany wiedzy między miastami w celu skalowania sprawdzonych modeli, takich jak podejście czterofilarowe; 
• Monitorowanie wdrażania norm na szczeblu krajowym w celu zagwarantowania równego dostępu i odpowiedzialności we wszystkich państwach członkowskich; 
• Uruchomienie ogólnoeuropejskiej kampanii społecznej mającej na celu przekształcenie redukcji szkód w środek służący ochronie zdrowia i praw człowieka, mający na celu zwalczanie stygmatyzacji i budowanie poparcia.

„W czasach, gdy prawicowe i populistyczne rządy zyskują na popularności, skuteczne kształtowanie polityki wydaje się poza zasięgiem. Miasta mają siłę napędzania innowacji i potrzebują więcej możliwości, aby rozpocząć niezbędne zmiany na poziomie lokalnym” – powiedziała Katrin Schiffer, dyrektor ds. korelacji, w wywiadzie dla Talking Drugs.

Możesz przeczytać pełny raport C-EHRN w tym miejscu.