Portugalia otwiera placówkę konsumpcji narkotyków

Władze Lizbony, stolicy Portugalii, ogłosiły, że planują otwarcie pierwszej w kraju placówki konsumpcji narkotyków. Jest to kolejny pozytywny, choć nieco spóźniony, krok w ramach pionierskiej reformy polityki narkotykowej w tym państwie.

The Portugal News poinformowało 22 maja, że rada miejska Lizbony wybrała miejsce na placówkę w dzielnicy Mouraria. Chociaż jest to pierwszy powstający lokal, João Goulão, dyrektor rządowego Portugal’s Intervention Services for Addictive Behaviors and Dependencies, stwierdził: „jest to projekt eksperymentalny, który może zostać w przyszłości rozszerzony na inne obszary”.

Placówki konsumpcyjne są to według definicji Europejskiego Centrum Monitorowania Narkotyków I Narkomanii “profesjonalne, nadzorowane obiekty służby zdrowia, w których użytkownicy narkotyków mogą je zażywać w bezpieczniejszych I bardziej higienicznych warunkach”. Ich podstawowym celem obniżenie ryzyka szkód zdrowotnych związanych z dożylnym używaniem narkotyków, szczególnie wśród grup marginalizowanych. Zapewniając bezpieczne otoczenie placówki konsumpcyjne mogą pomóc zapobiegać urazom związanym z iniekcjami, zakażeniom wirusom HIV i HCV oraz przedawkowaniom.

Według prawa placówki tego typu można tworzyć w Portugalii od roku 2001, kiedy zmiana w prawie zezwoliła gminom na otwieranie ich na swoim terenie. Krok ten był częścią szerszej zmiany paradygmatu dotyczącego używania narkotyków, w ramach której zdekryminalizowano również posiadanie narkotyków na własny użytek aby obniżyć wysoki odsetek używania heroiny i zatrzymać rozprzestrzeniającą się epidemię HIV. Dla przykładu w roku 2000 wykryto 1400 nowych zakażeń HIV wśród osób zażywających narkotyki.

W ciągu 10 lat od tego momentu liczba ta spadła drastycznie. Według raportu EMCDDA z roku 2012 do 636 przypadków w 2005 i 96 w 2011. Jeżeli placówki konsumpcyjne zaczną działać w całym kraju może być ona ograniczona jeszcze bardziej, i to w kraju, który niegdyś miał jeden z najwyższych wskaźników zakażeń HIV wśród użytkowników narkotyków.

O ile powstanie placówek konsumpcyjnych może być przełomowym osiągnięciem w Portugalii, zdecydowanie nie jest ona pierwszym krajem Europy, który wprowadził takie rozwiązania. Szwajcaria otwarła pierwszą placówkę w 1986, a z czasem dołączyła do niej Holandia, Hiszpania i Dania. Raport National Public Radio z grudnia ubiegłego roku informuje szczególnie o sukcesie jaki odniosła Dania, gdzie w ciągu pierwszego roku działalności placówki na 135 osób, które przedawkowały w niej narkotyki żadna nie umarła gdyż można było im udzielić natychmiastowej pomocy.

Oczywiście pomimo, że otwieranie placówek przynosi różnoraki korzyści, lokalne władze wciąż na niechęć mieszkańców, którzy nie chcą tego rodzaju przybytków w swoim sąsiedztwie. Może to obniżyć skuteczność programów redukcji szkód w przyszłości. Władze Lizbony wzięły to pod uwagę i zamierzają ulokować program w pobliżu centrum zdrowia oraz komisariatu, w mało zaludnionej okolicy. Jeżeli otwarcie tej placówki okaże się sukcesem może przyczynić się do pozytywnej oceny społecznej przedsięwzięcia, dzięki czemu łatwiej będzie otwierać kolejne programy w innych częściach kraju.

Po otwarciu placówki wszystkie oczy będą na nią zwrócone, a efekty jej powstania mogą zadecydować o przyszłości kolejnych programów w Portugalii. Biorąc pod uwagę dotychczasowe sukcesy osiągnięte przez traktowanie używania narkotyków jako kwestii zdrowotnej a nie kryminalnej, istnieje nadzieja, że ten precedens pomoże w dalszym rozwoju programów redukcji szkód w kraju.