Od ponad trzech dekad Hiszpania jest cichym liderem w dziedzinie innowacyjnej polityki narkotykowej. Oprócz znanej na całym świecie kluby społeczne konopi, jego międzynarodowy wpływ pozostaje ograniczony. Dzieje się tak częściowo dlatego, że Hiszpania nigdy nie podjęła formalnego procesu dekryminalizacji; używanie narkotyków i posiadanie ich na własny użytek po prostu nigdy nie zostało uznane za przestępstwo w jej Kodeksie karnym. Jednak hiszpańskie podejście jest dalekie od prostoty, charakteryzuje się złożonymi podziałami regionalnymi i odrębną lokalną polityką, która utrudnia identyfikację spójnego „hiszpańskiego modelu”.
Historycznie rzecz biorąc, stanowisko Hiszpanii w sprawie polityki narkotykowej ukształtowało się w wyniku kryzysu. Pod koniec lat 1980. XX wieku Hiszpania miała najwyższa częstość występowania HIV w Europie, a wskaźnik śmiertelności związanej z narkotykami w Barcelonie jest jednym z najwyższych na kontynencie. Społeczności już znajdujące się na marginesie odczuły najdotkliwsze skutki tego kryzysu. AIDS i przedawkowanie heroiny stały się główne przyczyny śmierci dla młodych ludzi w wieku 15–35 lat, co wywołało reakcję, która wyróżni Hiszpanię innowacja w polityce narkotykowej.
Zamiast przyjąć podejście kompleksowe, regiony Hiszpanii odpowiedział inaczej:podczas gdy Madryt skłaniał się ku modelowi biomedycznemu skoncentrowanemu na abstynencji, regiony takie jak Katalonia, Andaluzja i Kraj Basków były pionierami środków mających na celu redukcję szkód, które pod koniec lat 1990. XX wieku stały się znakiem rozpoznawczym hiszpańskiego podejścia.
„Lekki” hiszpański model dekryminalizacji jest definiowany przez brak zarzutów karnych za używanie i posiadanie narkotyków na własny użytek. W 1974 r. hiszpański Sąd Najwyższy wyjaśnione że posiadanie byłoby przestępstwem tylko w przypadku, gdyby miało być przeznaczone do konsumpcji przez osoby trzecie, zwalniając z odpowiedzialności karnej za osobiste użycie — orzeczenie utrzymane do dziś. Co najważniejsze, ta pobłażliwość nie oznacza wolności: Hiszpania nadal nakłada surowe kary administracyjne na konsumpcję i posiadanie w miejscach publicznych, a grzywny wahają się od 601 do 30,000 XNUMX euro. In 2022 sama Hiszpania wydała ponad 146,000 XNUMX sankcji za publiczne używanie narkotykówi z 2015 r.Knebel Prawo,„prawie 60% tych grzywien wiąże się z naruszeniami przepisów dotyczących używania narkotyków.
Hiszpania, mimo że skutecznie prowadzi system dekryminalizacji, jest również liderem w Europie w zakresie grzywien związanych z marihuaną, co stanowi zdumiewające 43% wszystkich europejskich naruszeń dotyczących marihuany. Te grzywny nieproporcjonalnie dotykają słabszych grup społecznych, zwłaszcza tych bezdomnych lub znajdujących się w trudnej sytuacji ekonomicznej, pogłębiając stygmatyzację i często popychając osoby używające narkotyków w stronę odizolowanych i niebezpiecznych przestrzeni, zwiększając ryzyko przedawkowania.
Rozszerzanie redukcji szkód na cały kraj
Pomimo tych wyzwań Hiszpania po cichu ustanowiła jedną z najbardziej rozległych sieci redukcji szkód w Europie. Obecnie Katalonia jest gospodarzem 15 z 17 nadzorowanych pokoi konsumpcyjnych w kraju. Programy takie jak Methadone Maintenance (MMP) i Needle Exchange Programmes (NEP), ustanowione w latach 1980. i 1990. XX wieku, są obecnie dostępne w całym kraju. Hiszpania uruchomiła nawet pierwszy w Europie NEP w więzieniu w 1997 w Bilbao; mobilne jednostki metadonowe są również dostępne w całym kraju. Hiszpańskie kluby społeczne konopi, początkowo założone jako małe, lokalne stowarzyszenia w 1991 r., obecnie mają ponad 1,500 członków w całym kraju, cieszą się uznaniem na arenie międzynarodowej za zapewnianie bezpiecznego dostępu i wsparcia prawnego dla użytkowników konopi.
Innowacje Hiszpanii obejmują również specjalistyczne wsparcie dostosowane do społeczności marginalizowanych. Program leczenia wspomaganego heroiną (HAT) w Andaluzji, która dostarcza heroinę do wstrzykiwań, działa od ponad dwóch dekad, natomiast Katalonia była pionierem w testach doustnego podawania leku.
W 2017, Metzinery w Barcelonie otwarto pierwszą w swoim rodzaju bezpieczną przestrzeń przeznaczoną wyłącznie dla kobiet i osób niebinarnych, które doświadczają przemocy i skrajnego narażenia, oferującą przestrzeń do wspieranego konsumpcji w celu zwiększenia bezpieczeństwa. By 2020W Barcelonie otwarto także pierwszy w Europie ośrodek mieszkalny z nadzorowaną konsumpcją, a w 2021 r. zostanie otwarte centrum zdrowia psychicznego oferujące terapię psychodeliczną — postęp ten uczynił Hiszpanię cichym, ale znaczącym graczem w reformie polityki narkotykowej.
Nadal istnieją problemy strukturalne
Jednak głębsze problemy strukturalne wynikające z polityki prohibicji narkotyków nadal istnieją, szczególnie odczuwane przez społeczności obciążone nierównościami społecznymi. Podczas gdy programy redukcji szkód poprawiły dostęp do opieki zdrowotnej i zmniejszyły transmisję HIV i zgony z powodu przedawkowania, często są projektowane bez soczewki interseksualnej. Usługi redukcji szkód zostały zaprojektowane w celu zminimalizowania ryzyka bezpośrednio związanego z używaniem narkotyków. Chociaż często są jedynymi, którzy zapewniają wsparcie osobom używającym narkotyków i borykającym się z wieloma problemami, brakuje im zasobów, aby zaoferować holistyczną opiekę, której te osoby potrzebują.
Wiele działań na rzecz redukcji szkód działa w ramach wyspecjalizowanych sieci narkotykowych, rzadko przecinając się z szerszymi usługami, takimi jak zdrowie psychiczne, wsparcie w zakresie przemocy ze względu na płeć lub opieka nad osobami bezdomnymi, wykluczając osoby o bardziej złożonych potrzebach. Z jednej strony sieci te często nie zajmują się potrzebami osób używających narkotyków poza abstynencją. Z drugiej strony samo używanie narkotyków staje się główną barierą w angażowaniu się w te sieci, ponieważ albo nie akceptują osób używających narkotyków, albo dlatego, że je wykluczają, jeśli to robią. Piętno, patologizacja i wykluczenie osób używających narkotyków są powiązane z brakiem usług i systematycznym naruszaniem ich praw.
Ten system nie tylko nie rozwiązuje podstawowych przyczyn nierówności związanych z narkotykami, ale także wzmacnia mechanizmy kontroli, które jeszcze bardziej marginalizują wrażliwe grupy. Sankcje administracyjne za używanie narkotyków, uzasadniane pod pozorem „współistnienia obywateli”, kryminalizują samo istnienie osób zmagających się z ubóstwem, bezdomnością i dyskryminacją społeczną. Kryminalizacja ta jest zaostrzona w przypadku osób bez stabilnego statusu imigracyjnego, co jeszcze bardziej utrwala wykluczenie i pozostawia niezliczone życia ograniczone przez bariery strukturalne, którymi państwo nadal się nie zajmuje.
Wysoki wskaźnik uwięzienia w Hiszpanii, zwłaszcza wśród kobiet, jest jaskrawym przykładem tej represyjnej polityki. W 2023Hiszpania przoduje w Europie pod względem liczby uwięzionych kobiet, z których większość odbywa wyroki za handel narkotykami na małą skalę lub przestępstwa związane z ubóstwem. Dla tych kobiet polityka narkotykowa nie jest abstrakcyjną debatą, ale codzienną rzeczywistością, w której strukturalne nierówności są egzekwowane pod pozorem bezpieczeństwa.
Ostatecznie podróż Hiszpanii pokazuje zarówno potencjał, jak i ograniczenia innowacji w polityce narkotykowej, gdy brakuje jej w pełni inkluzywnej perspektywy. Model redukcji szkód niewątpliwie uratował życie i zapobiegł uwięzieniu wielu osób; jednak jego wpływ pozostaje ograniczony przez niepełne zrozumienie czynników społecznych, które napędzają używanie narkotyków i wykluczenie.
Prawdziwie postępowa hiszpańska polityka narkotykowa będzie wymagać od kraju wyjścia poza samo ograniczanie szkód i zamiast tego zajęcia się szerszymi niesprawiedliwościami społeczno-ekonomicznymi utrwalonymi i utrwalanymi przez politykę prohibicji. Dopiero wtedy wysiłki Hiszpanii będą rezonować jako jednolity model zmiany, który może zlikwidować piętno i wykluczenie, z którymi zmaga się tak wiele osób w społeczeństwie.
