Uczmy się od innych

Rozmowa z profesorem Ambrosem Uchtenhagenem – szwajcarskim ekspertem do spraw uzależnień, przeprowadzona przez Piotra Pytlakowskiego z Polityka.pl rzuca światło na możliwość skutecznej walki z uzależnieniem od narkotyków.

Według prof. Uchtenhagen doświadczenia Szwajcarii i jej problemy z narastaniem liczby osób uzależnionej od ciężkich narkotyków w szczególności heroiny mają swój początek w latach 80. kiedy Szwajcaria stałą się jednym z poważniejszych punktów tranzytowych dla przemytu z Bałkanów. Czarny rynek umożliwiał łatwy dostęp do narkotyku, również heroiny, doprowadzając do sytuacji kiedy aż 35tys osób było zarejestrowanych jako użytkownicy tej substancji.

W obliczu zmian Szwajcarzy byli zmuszeni wprowadzić odpowiednie procedury, które skutecznie zwalczałyby narkomanię. Jak zauważa Uchtenhagen: Oparliśmy naszą politykę narkotykową od początku na – jak to nazywamy – czterech filarach: prewencja, redukcja szkód (czyli na przykład wyznaczenie stref, w których narkomani dostawali czyste strzykawki), leczenie i karanie. Kary stosujemy w ostateczności i dotyczy to głównie handlarzy śmiercią. (…)Szwajcaria stawia na terapię substytucyjną, czyli podawanie metadonu.

Jak argumentuje Szwajcarski ekspert, terapia metadonowa jest obecnie jednym z najbardziej efektywnych i tanich sposobów na pomoc ludziom z uzależnieniem od heroiny. Prócz widocznych efektów zdrowotnych terapia jest ważnym czynnikiem oddziaływującym na społeczne życie osoby z problemem narkotykowym. Na podstawie obserwacji w swoim kraju, Uchtenhagen zaznacza, iż:  stan zdrowia pacjenta szybko się poprawia, stabilizuje się jego sytuacja społeczna. A to pozwala mu na powrót do pracy, nawiązanie więzi z rodziną, osiągnięcie równowagi psychicznej. Dodatkowo co równie istotne: Okazuje się też, że kuracja metadonowa zmniejsza w znacznym stopniu zasięg przestępczego rynku narkotykowego. Pacjenci zrywają bowiem kontakty z handlarzami.

Czynnik ekonomiczny, w szczególności w perspektywie tworzenia opinii politycznej jest również istotny: programy metadonowe są tańsze o 75 proc. od tradycyjnych metod, np. hospitalizowania narkomanów. W zeszłym roku Światowa Organizacja Zdrowia wskazała, że w przypadku osób uzależnionych od opiatów leczenie substytucyjne jest najbardziej efektywne i najtańsze.

Dlaczego więc Polska stroni od terapii opartych na podawaniu metadonu, będąc w czołówce krajów  europejskich o najniższym odsetku leczenia narkomanów? Z jakiego powodu sprawdzone działania nie znajdują zrozumienia bądź wsparcia wśród naszych polityków?

Ambros Uchtenhagen – emerytowany profesor psychiatrii społecznej Uniwersytetu w Zurychu, założyciel i prezes Instytutu Zdrowia Psychicznego, doradca WHO.

Cały wywiad dostępny pod adresem: http://www.polityka.pl/nauka/zdrowie/1514162,2,narkomanie-narkotykiem.re...