Zamknięto drugi Program Wymiany Igieł i Strzykawek w Budapeszcie

Nastały ciężkie czasy dla polityki redukcji szkód na Węgrzech: kolejny ośrodek, odgrywający istotną rolę, padł ofiarą politycznej paranoi.

Jak informowaliśmy w zeszłym roku, największa placówka świadcząca wsparcie z zakresu wymiany igieł i strzykawek przegrała nierówną walkę o przetrwanie i zawiesiła działalność pod koniec sierpnia. Niebieski Punkt (Blue Point / Kék Pont), organizacja pozarządowa prowadząca wspomniany program w budapeszteńskiej Ósmej Dzielnicy, natrafiła na przeszkody w postaci cięć budżetowych oraz nieproporcjonalnej podwyżki czynszu ze strony wrogo nastawionego urzędu miasta.

Gdy program został zakończony, ostrzegaliśmy już, iż w rezultacie może dojść do eskalacji problemu, ponieważ potrzebujący nie znikną -- będą korzystać ze zużytych igieł lub też będą próbować uzyskać dostęp do potrzebnego sprzętu w placówkach zlokalizowanych w innych częściach miasta, nie mających możliwości przyjęcia kolejnych uzależnionych.

Niestety okazało się, że mieliśmy rację. Mniejsza placówka, działająca w Trzynastej Dzielnicy, prowadzona przez Fundację na rzecz Zapobiegania Narkomanii, odnotowała spory wzrost liczby wizyt uzależnionych. W sierpniu zakład ten udzielał pomocy średnio  czterdziestu osobom dziennie – w kilka tygodni później  liczba ta wzrosła do 80 osób. Punkt pomocy znajdował się w piwnicy w centrum miasta, w związku z czym był w stanie pomieścić jedynie kilku zainteresowanych naraz, przez co na ulicy utworzyła się kolejka czekających na dostęp do sprzętu.

Ten artykuł został opublikowany przez Drugreporter, projekt Węgierskiej Unii Swobód Obywatelskich (HCLU). Oryginał dostępny tutaj.

Ponieważ odnotowano skargi ze strony osób mieszkających w sąsiedztwie, miejscowe władze wystosowały oficjalny zakaz dostarczania sprzętu przez Fundację. 

Organizacje pozarządowe próbowały negocjować z samorządem lokalnym w sprawie udostępnienia nowej lokalizacji dla programu. Ostatecznie, władze zaoferowały Fundacji alternatywę w postaci lokalu na obrzeżach dzielnicy, pod tym jednak warunkiem, zawartym w umowie wynajmu, że zrezygnuje ona z dalszej dystrybucji igieł i strzykawek. Oznaczałoby to, że organizacja może udzielać wsparcia w zakresie doradztwa oraz pomocy psychosocjalnej, nie ma jednak prawa udostępniać uzależnionym igieł.

Od kilku lat występowanie wirusa HIV wśród osób zażywających narkotyki drogą dożylną było niskie, jednak przykład Rumunii czy Grecji jasno pokazuje, że brak dostępu do środków redukujących szkody może powodować nagły powrót epidemii. W niektórych częściach Budapesztu siedmiu na dziesięciu uzależnionych żyje ze śmiertelnym wirusowym zapaleniem wątroby typu C.

Mapa pokazuje dwie zamknięte placówki programu wymiany i cztery wciąż działające punkty w Budapeszcie

Drugreporter, prowadzony przez Węgierską Unię Swobód Obywatelskich, stanowiący silny głos w debacie dotyczącej wsparcia redukcji szkód na Węgrzech, opublikował krótki film video (powyżej) i post na ten temat, przyciągając uwagę mediów. Zostałem zaproszony przez pewną stację telewizyjną do wzięcia udziału w dyskusji dotyczącej polityki redukcji szkód, jednak mój oponent, burmistrz z Partii Konserwatywnej, odmówił. Mimo, że celem państwowej kampanii antynarkotykowej z 2013 roku było zwiększenie dostępu do środków redukcji szkód ‘bez stygmatyzacji’, rząd zdecydował się nie komentować decyzji o zamknięciu kolejnego punktu wymiany igieł i strzykawek.

W imieniu profesjonalnych organizacji, wysłaliśmy list otwarty do Zgromadzenia Generalnego Budapesztu, nawołujący władze do ponownego otwarcia zamkniętego punktu wymiany igieł i strzykawek. Zasugerowaliśmy również stworzenie miejskiej strategii antynarkotykowej i systemu, który koordynowałby działalność miejskich placówek dla uzależnionych. Na wszystkich dzielnicach ciąży bowiem wspólna odpowiedzialność za los potrzebujących, a nie sposób pomagać, nie wspierając się nawzajem.

*Peter Sarosi jest kierownikiem Programu Polityki Narkotykowej  Węgierskiej Unii Swobód Obywatelskich.